Giao lưu nghệ thuật “Di sản từ trái tim: hành trình đi tìm và giữ gìn bản sắc gốc của ân nhạc truyền thống
Tối 10/9/2026; chương trình giao lưu nghệ thuật “Di sản từ trái tim” tại TP.HCM, quy tụ các nghệ sĩ, nghệ nhân và nhà nghiên cứu có nhiều đóng góp trong bảo tồn, thực hành, truyền dạy âm nhạc truyền thống Việt Nam. Đêm biểu diễn nghệ thuật nhằm tôn vinh di sản và duy trì Quỹ Trần Văn Khê, với tên gọi chính thức là chương trình giao lưu văn nghệ “Di sản từ trái tim”. Chương trình Kết hợp liên hoàn 03 bản nhạc cổ truyền Lưu Thủy đoản, Bình bán vắn và Kim Tiền Huế. Tiết mục diễn tấu đặc sắc từ các nghệ sĩ tên tuổi như NSƯT Phạm Văn Môn, NSƯT-TS Hải Phượng, NN-Thạc sĩ Nhứt Dũng, NNƯT Nguyễn Tấn Khoa, NSND Ngô Tuyết Mai… bao gồm cả bài ca ra bộ điệu Tứ đại oán “Bùi Kiệm thi rớt trở về”. Vọng cổ “Hồn quê giữa lòng phố thị”, bài ca vọng cổ nhịp 16 nhịp.
Trích đoạn Cải lương “Khúc tráng ca thành Gia Định”; là vở diễn hào hùng do NSƯT Hoa Hạ làm đạo diễn, tái hiện lịch sử bi tráng và lòng biết ơn thế hệ cha ông.
Thực hiện nhiệm vụ quan trọng theo di nguyện của GS-TS. Trần Văn Khê, từ khi thành lập đến nay Quỹ Trần Văn Khê đã tiến hành hai lần xét tặng Giải thưởng Trần Văn Khê 04 lần. Lần thứ nhất là năm 2023 gồm 9 học bổng và 6 giải thưởng (NNC Đặng Hoành Loan, NSƯT- Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đời, NNC-Nhạc sĩ Bùi Trọng Hiền, TS-NSND. Cồ Huy Hùng, TS-NSƯT. Nguyễn Thị Hải Phượng, Th.S Nghệ nhân Phan Nhứt Dũng).
Năm 2026; tại TP.HCM – kỷ niệm 105 năm sinh GS-TS. Trần Văn Khê, Quỹ Trần Văn Khê đã xét tặng 08 giải thưởng Trần Văn Khê cho 02 tập thể và 06 cá nhân sau:
Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế: năm 2005 đã mời được GS-TS. Trần Văn Khê trực tiếp giảng dạy khóa đào tạo nhạc công Nhã nhạc tại Huế. Đã xây dựng bộ tài liệu, giáo án và học liệu phục vụ giảng dạy di sản, trong đó có chương trình Giáo dục Di sản Âm nhạc cổ truyền trong học đường với sự tham gia của hàng chục ngàn học sinh trên địa bàn thành phố Huế từ năm 2011 đến năm 2025. Nhà hát đã duy trì thường xuyên hoạt động biểu diễn cho công chúng Việt Nam và quốc tế tại Di tích Quốc gia Cố đô Huế và đã đoạt nhiều Huy chương bậc cao tại các Liên hoan trong nước và quốc tế trong mấy chục năm qua.
Nhóm Xẩm 48h: hình thành năm 2016 gồm các bạn trẻ từ mô hình Lớp học di sản cộng đồng thuộc dự án phi lợi nhuận “Chèo 48h – Tôi Chèo về quê hương”, với mong muốn lan tỏa niềm cảm hứng về văn hoá nghệ thuật cổ truyền đến với các bạn trẻ. Dự án bắt đầu năm 2014 với 01 lớp học Chèo, năm 2015 có thêm lớp học Chầu văn và 2016 triển khai thêm lớp học Hát Xẩm. Từ mô hình học tập cộng đồng đó, lớp học quy tụ được nhiều hạt nhân nòng cốt, có niềm đam mê, khả năng thực hành đàn hát, biểu diễn, nghiên cứu chuyên sâu đối với bộ môn nghệ thuật hát Xẩm. Năm 2019 – 2022, Nhóm tham gia và đạt các giải thưởng cao tại Liên hoan Hát Xẩm Ninh Bình được đánh giá đa dạng làn điệu cùng với khả năng vận dụng lời ca mới (2019) và trong cuộc thi Giai điệu Thanh niên tại Liên bang Nga (2022).
Nhà giáo Ưu tú Phạm Thúy Hoan, sinh năm 1942: có hơn 30 năm làm công tác giảng dạy đàn tranh và âm nhạc dân tộc tại Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn và Nhạc viện TP.HCM từ năm 1975. Được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 1994 và Huy chương Vì sự nghiệp Giáo dục năm 1995.
Nghệ sĩ Ưu tú Huỳnh Khải: nguyên là Q. Trưởng khoa Âm nhạc Dân tộc Nhạc viện TP.P.HCM, học vị Thạc sĩ Nghệ thuật. Giảng viên Âm nhạc Dân tộc từ năm 1988 đến năm 2014.
Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Văn Môn: tốt nghiệp nhạc cụ dân tộc tại Trường Nghệ thuật Sân khấu II – TP.HCM, sau đó tốt nghiệp bậc đại học tại Nhạc viện TP.HCM. Liên tục từ năm 1992 đến năm 2024 làm nhiệm vụ giảng dạy, đào tạo các thế hệ nhạc công sân khấu nghệ thuật dân tộc tại TP. HCM và nhiều tỉnh thành, chủ yếu là cải lương.
Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Tuyết Mai: biểu diễn thành thạo đàn tam thập lục, đàn tranh, đàn t’rưng, đàn klongput, đàn bầu. Đoạt 7 Huy chương Vàng tập thể và cá nhân tại Liên hoan Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc 2009, 2012, 2019) và 3 Huy chương Bạc tại Liên hoan CMN chuyên nghiệp toàn quốc 2009 và 2019 với vai trò đàn solo trong dàn nhạc. Được vinh danh là NSƯT 2007, Nghệ sĩ tiêu biểu năm 2020 và NSND năm 2023.
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Khoa: nghệ nhân đầu tiên nhận giải thưởng Trần Văn Khê. Sinh tại Thủ Thừa, Long An (nay là Tây Ninh) trong một gia đình có 04 thế hệ thực hành đờn ca tài tử và nhạc lễ dân gian Nam Bộ tại gia (ông nội, cha, bản thân và hai con trai).
Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, sinh năm 1959: trong 10 năm gần nhất, đã là tác giả của 17 đầu sách nghiên cứu về âm nhạc dân tộc, đặc biệt là về Đờn ca tài tử Nam Bộ, cùng các bài viết trên tạp chí về Cải lương Nam Bộ. Đã tham gia 08 đề tài, dự án cấp Trường và cấp Bộ về Âm nhạc dân gian Nam Bộ.
Các hoạt động của Quỹ Học bổng Trần Văn Khê đối với việc góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản âm nhạc dân tộc theo đường lối văn hóa của Nhà nước và tinh thần của GS-TS. Trần Văn Khê là chú trọng yếu tố gốc, cổ truyền do các nghệ nhân truyền lại./.
